YouTube'u Yasal Olarak MP3'e Dönüştürme

Kısa cevap

YouTube’u MP3’e dönüştürmek, o ses üzerinde hakkınız varsa yasaldır; yoksa değildir. Bir dönüştürücü, eskiden kaset çalarlar nasılsa öyle tarafsız bir araçtır. Hocanızın öğrencileri için yüklediği bir dersi, kendi grubunuzun konserini ya da Creative Commons lisanslı bir podcast’i kaydetmek gündelik, olağan bir kullanımdır. Listelerin bir numaralı albümünü hiç parasını ödememek için kaydetmek ise değildir.

Bu rehberin geri kalanı sınırların nerede olduğunu anlatıyor, açıkça saklanabilecek sesleri bulabileceğiniz yerleri gösteriyor ve bunları nasıl düzgünce dönüştüreceğinizi açıklıyor.

Bu genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir. Yasalar ülkeden ülkeye farklılık gösterir.

İki ayrı kural: telif hakkı ve YouTube şartları

İnsanlar bu ikisini sık sık karıştırır, o yüzden ayırmakta fayda var.

Telif hakkı yasadır. Bir kaydı yaratan kişi ya da şirket genellikle onun sahibidir ve kopyalamak için, bir istisna ya da lisans geçerli değilse, onun izni gerekir. Gerçek hukuki ağırlığı olan kural budur.

YouTube Hizmet Şartları sizinle YouTube arasındaki bir sözleşmedir. YouTube bir indirme düğmesi ya da bağlantısı sunmadıkça veya YouTube ile hak sahibinden izin almadıkça içerik indirmemeniz gerektiğini söyler. Şartları çiğnemek tek başına suç değildir, ama YouTube hesabınız hakkında işlem yapabilir.

Size ait ya da açık lisanslı sesleri dönüştürmek telif tarafına saygı gösterir. Platform tarafında en temiz yol, olduğu yerde YouTube’un kendi indirme seçeneklerini kullanmak (yüklemeleriniz için YouTube Studio, üreticiler için Ses Kitaplığı) ve geri kalanı için izin almaktır.

Genelde gönül rahatlığıyla dönüştürebileceğiniz sesler

1. Kendi yüklemeleriniz

Siz yüklediyseniz sizindir (ya da lisansı sizdedir). YouTube Studio kendi videolarınızı indirmenize izin verir: İçerik’i açın, bir videonun üzerine gelin, ⋮ menüsüne tıklayın ve İndir’i seçin. Yalnızca sese ihtiyacınız varsa bu dosyayı dönüştürün — ya da video bağlantısını buraya yapıştırıp MP3’ü doğrudan kaydedin.

2. Creative Commons videoları

Pek çok üretici, herkese belirli koşullarla eserlerini yeniden kullanma izni veren Creative Commons lisansıyla yayın yapar. YouTube’da bir konu arayın, Filtreler’i açın ve Creative Commons’ı seçin. Bu videoların çoğu CC BY kullanır; yani eser sahibini belirttiğiniz sürece kopyalayıp yeniden kullanabilirsiniz. MP3’ü kaydederken kaynak bilgisini not edin — örneğin «Ses: Kanal Adı, CC BY, youtube.com/watch?v=…» — ki gerektiğinde elinizde olsun.

3. Kamu malı kayıtlar

Telif süresi dolmuş ya da bilerek kamu malı yapılmış eserler herkese açıktır. Örnekler: pek çok tarihi konuşma, bazı devletlerin ürettiği kayıtlar (örneğin ABD federal hükümetinin eserleri) ve çok eski kayıtlar. Dikkat: eski bir türkünün ya da klasik bir bestenin modern bir icrası, beste serbest olsa bile hâlâ korunur; ses kayıtlarının ne zaman kamu malı olacağı da ülkeden ülkeye çok değişir.

4. Telifsiz ve üreticinin izin verdiği müzikler

YouTube Ses Kitaplığı (YouTube Studio’da Ses Kitaplığı bölümü), üreticilerin indirip videolarında kullanabileceği binlerce parça sunar. Pek çok bağımsız müzisyen de açıklamada net koşullarla «kullanımı serbest» ya da «telifsiz» parçalar yayımlar. Koşulları okuyun: «videolarda kullanımı serbest» her zaman «yeniden dağıtımı serbest» anlamına gelmez.

5. İzinli dersler, vaazlar, podcast’ler ve konuşmalar

Öğretmenler, dini kurumlar, konferanslar ve podcast yapımcıları çoğu zaman insanların kendilerini çevrimdışı dinlemesini ister. Açıklamada bu yazıyorsa ya da sorduğunuzda olumlu yanıt aldıysanız sorun yoktur. «Bunu kendim dinlemek için ses olarak kaydedebilir miyim?» gibi kısa bir e-posta ya da yorum genelde hızlıca yanıtlanır — ve üreticiyi de mutlu eder.

Dönüştürmemeniz gereken sesler

• Plak şirketlerinin ve sanatçıların resmi kanallarındaki ticari müzikler; sanatçı indirmeye açıkça izin vermedikçe.
• Filmler, diziler ve spor yayınları, film müzikleri dahil.
• Yayıncının izni olmadan yüklenmiş sesli kitaplar ve ücretli kurslar.
• Lisans almadan yeniden yüklemeyi, satmayı ya da kendi içeriğinizde kullanmayı planladığınız her şey.

Ticari müzik için yasal yollar basit: şarkıyı satın alın (Bandcamp, iTunes, Amazon Music), çevrimdışı modu olan bir akış servisi kullanın ya da YouTube uygulamalarında videoları ve müziği çevrimdışı dinlemek için kaydetmenizi sağlayan YouTube Premium’u kullanın.

Peki «kişisel kopya» ve «adil kullanım»?

Türkiye’de 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, kazanç amacı gütmeyen kişisel kullanım için çoğaltmaya izin verir; ancak bu izin hak sahibinin meşru menfaatlerine zarar vermemek ve eserin normal kullanımını engellememek koşuluna bağlıdır. İzinsiz yüklenmiş bir hit şarkıyı arşivlemek bu çerçeveye pek sığmaz. Bazı Avrupa ülkelerinde daha geniş bir özel kopya istisnası vardır, o da her zaman yasal bir kaynak şartıyla. Bazı ülkelerde ise böyle bir istisna yoktur: İngiltere 2014’te böyle bir istisna getirmiş, ancak bir mahkeme 2015’te iptal etmiştir. ABD’de vaka vaka değerlendirilen ve eleştiri, yorum, eğitim, araştırma gibi amaçlara yönelik adil kullanım (fair use) vardır — bedava müzik arşivi kurmak için değil. Planınız bu istisnalardan birine dayanıyorsa kendi ülkenizin kurallarını okumak ya da bir avukata sormak iyi olur.

Dönüştürücü siteler neden dava ediliyor — ve bundan ne öğreniyoruz

2017’de en bilinen dönüştürücü sitelerden biri olan YouTube-mp3.org, büyük plak şirketlerinin açtığı davanın ardından kapandı. Şikâyet genel olarak ses dönüştürmeye değil, ticari müziğin büyük ölçekte kopyalanmasına dayanan bir iş modeline yönelikti. Kullanıcılar için de siteler için de ders aynı: araç suçlu değil; belirleyici olan içerik.

Adım adım yasal dönüştürme

1. Ses üzerindeki hakkınızı doğrulayın — kendi yüklemeniz, Creative Commons lisansı, kamu malı ya da sahibinin izni.
2. YouTube’un Paylaş düğmesiyle video bağlantısını kopyalayın.
3. Bu sayfanın üstündeki dönüştürücüye yapıştırın ve önizlemede bunun başkasının yeniden yüklemesi değil, lisanslı yükleme olduğundan emin olun.
4. Uyumluluk için MP3’ü (320–64 kbps), dokunulmamış orijinal için M4A’yı, düzenleme için WAV ya da FLAC’ı seçin.
5. Lisans gerektiriyorsa kaynak bilgisini (üretici, lisans, bağlantı) not edip dosyayla birlikte saklayın.

Dönüştürmeye hazır mısınız? YTMP3 dönüştürücü ile başlayın, biçimleri YouTube MP3 dönüştürücü sayfasında karşılaştırın, telefon adımları için YT MP3 dönüştürücü rehberini izleyin ya da çevrimdışı dinlemeyi YouTube MP3 çalar ile kurun.

Hızlı kontrol listesi

Doğru şekilde dönüştürmek, umursamamaktan yalnızca birkaç saniye fazla sürer; hem sizi hem de sevdiğiniz üreticileri çizginin doğru tarafında tutar.